Η νέα Πρέσβης της Βουλγαρίας στην Αθήνα Εμίλια Κράλεβα. Φωτογραφίες: Βασίλης Βαφίδης
Η Εμίλια Κράλεβα είναι η νέα Πρέσβης της Βουλγαρίας στην Αθήνα από τον Μάιο του 2012. Είναι εκπρόσωπος της μοντέρνας βουλγαρικής διπλωματίας, η οποία διακρίνεται για τον υψηλό επαγγελματισμό και την πραγματιστική στάση απέναντι στις ιδιαιτερότητες των διακρατικών σχέσεων. Σπούδασε ιστορία στο Πανεπιστήμιο Σόφιας «Αγ. Κλίμεντ της Οχρίδας», με ειδίκευση στην βαλκανική ιστορία. 20 χρόνια εργάστηκε στο υπουργείο Εξωτερικών όπου ασχολούνταν με τις βαλκανικές σχέσεις και τον συντονισμό της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκτός από την Αθήνα δούλεψε και στην βουλγαρική Πρεσβεία στο Λονδίνο. Στην ελληνική πρωτεύουσα επιστρέφει ύστερα από 8χρονη διακοπή και με τις αναμνήσεις των Ολυμπιακών αγώνων του 2004. Με την κ. Κράλεβα μίλησε η Μαρία Σ. Τοπάλοβα.
![](/gr/sites/default/files/galery/maria/emilia_kraleva2.jpg)
Η θητεία σας ξεκινάει σε μια περίοδο γαλήνης στις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις, αφ’ ενός, και μιας μεγάλης οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής κρίσης, αφ’ ετέρου. Ποιες θα είναι οι επαγγελματικές σας προκλήσεις τα επόμενα τρία χρόνια;
Μετά από αρκετά χρόνια δουλειάς στον τομέα των ελληνοβουλγαρικών σχέσεων, για μένα αποτελεί μια πρόκληση το γεγονός ότι επιστρέφω στην Αθήνα και μάλιστα ως επικεφαλής της βουλγαρικής Πρεσβείας.
Πρέπει να συμβάλω αυτές οι τόσο καλές σχέσεις να γίνουν ακόμα καλύτερες, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής, που θα βοηθήσει τους δύο λαούς να έρθουν ακόμη πιο κοντά ο ένας στον άλλο, να καταλαβαίνουν καλύτερα τα προβλήματα του άλλου και να μπορούν να βοηθούν ο ένας τον άλλον στην αντιμετώπισή τους.
Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό να βελτιωθούν οι άμεσες σχέσεις μεταξύ των δύο διοικήσεων. Και οι δύο χώρες είμαστε μέλη της ΕΕ, έχουμε μια κοινή νομοθετική βάση, πάνω στην οποία να σταθούμε και μπορούμε πολύ εύκολα να δουλέψουμε στην κατεύθυνση αυτή, αν υπάρχει η κοινή κατανόηση για το τι δυνατότητες μας παρέχει. Πάντα υπάρχει τι να κάνουμε, να ενθαρρύνουμε πολλούς τομείς. Το πρώτο και το βασικό είναι να συμβάλουμε στην βελτίωση της οικονομικής συνεργασίας, είναι το σημαντικότερο, το νούμερο ένα.
Ποιοί είναι οι τομείς προτεραιότητας για την οικονομική συνεργασία; Πού υπάρχουν οι μεγαλύτερες δυνατότητες ανάπτυξης;
Κατά την γνώμη μου, υπάρχουν δυνατότητες σε κάθε κλάδο. Τα πάντα εξελίσσονται καλά, αλλά μπορεί και καλύτερα. Βέβαια, πρέπει να αναπτυχθούν οι οικονομικές σχέσεις, οι δύο χώρες έχουν απέραντες δυνατότητες ανάπτυξης στον κλάδο του τουρισμού. Η Ελλάδα είναι μια παραδοσιακά τουριστική χώρα, η Βουλγαρία επίσης, αν και σε άλλο τομέα. Υπάρχουν δυνατότητες συνδυασμού των όσων προσφέρει η μία και η άλλη χώρα. Στη Βουλγαρία βέβαια επίσης έχουμε θάλασσα και πανέμορφες παραλίες, αλλά αυτό που μπορούμε να προσφέρουμε σε ένα συνδυασμένο πακέτο είναι τα βουνά. Και δεν είναι μόνο ο σκι τουρισμός, υπάρχουν πολλές άλλες ανεκμετάλλευτες δυνατότητες – ο SPA τουρισμός, ο αγροτικός τουρισμός, δηλαδή πράγματα για τα οποία ενδιαφέρεται ο σύγχρονος άνθρωπος όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο.
Γιατί οι δυνατότητες αυτές δεν χρησιμοποιούνταν μέχρι στιγμής από τους επιχειρηματίες του τουριστικού κλάδου; Ποια είναι τα εργαλεία των κρατών να ασκούν πιέσεις πάνω σε έναν κλάδο όπως τον τουρισμό που είναι κυρίως ιδιωτικός;
Πράγματι όλοι περιμένουμε η αγορά να αυτοοργανωθεί, διότι εδώ και πολύ καιρό κανείς δεν πιστεύει στην παρέμβαση του κράτους στην οικονομία. Όταν ξέσπασε η κρίση όμως άρχισαν να μιλάνε για τέτοιες δυνατότητες. Δε νομίζω πως αυτό είναι δουλειά του κράτους, αλλά το κράτος μπορεί να δημιουργήσει τις σχετικές προϋποθέσεις και να ενθαρρύνει την ιδιωτική πρωτοβουλία στις δύο χώρες. Ενιαία τουριστικά πακέτα υπάρχουν και τώρα και προσφέρονται για παράδειγμα στην ιαπωνική αγορά. Η πρακτική αυτή όμως μπορεί να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο.
Η Ελλάδα είναι ένας από τους μεγαλύτερους επενδυτές στη Βουλγαρία. Πώς η κρίση επηρεάζει τις επενδύσεις αυτές, σε ποιους τομείς είναι πιο πετυχημένες και σε ποιους τομείς υπάρχουν δυνατότητες ανάπτυξης;
Γενικά οι ελληνικές επενδύσεις στη Βουλγαρία είναι πολύ πετυχημένες. Πρόσφατα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Ρόσεν Πλεβνελίεφ είχε συναντήσεις με διάφορους κύκλους κορυφαίων Ελλήνων επιχειρηματιών και επενδυτών στη Βουλγαρία, και παντού οι αντιδράσεις ήταν κυρίως θετικές. Πρόκειται για τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες, η βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα, η παραγωγή προϊόντων αλουμινίου. Υπάρχουν πολλές επενδύσεις και στον βουλγαρικό τουρισμό, σε αλυσίδες ξενοδοχείων. Κάθε μία από αυτές έχει ορισμένα προβλήματα, είναι όμως κυρίως πετυχημένες. Οι ελληνικές τράπεζες είναι ακόμη απόλυτα πετυχημένες στη Βουλγαρία και σ’ αυτό συμβάλλει και το υγιές οικονομικό κλίμα στη χώρα, καθώς και η εποπτεία την οποία πραγματοποιεί η Κεντρική Τράπεζα της Βουλγαρίας. Γενικά οι συνθήκες ανάπτυξης επιχειρηματικής δραστηριότητας στη Βουλγαρία είναι πολύ καλές. Οι Έλληνες επιχειρηματίες προσαρμόζονται πολύ καλά στο βουλγαρικό περιβάλλον, βρίσκουν το δρόμο τους και οι περισσότεροι είναι πράγματι πολύ πετυχημένοι.
Στη διάρκεια αυτών των συνομιλιών συζητήσατε και κάποιες ιδέες για ανεκμετάλλευτες δυνατότητες μιας μελλοντικής συνεργασίας;
Το σημαντικότερο αποτέλεσμα ήταν η απόφαση να διεξαχθεί μια κοινή συνεδρίαση των υπουργικών συμβουλίων των δύο χωρών το συντομότερο δυνατό – μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου ή τις αρχές Νοεμβρίου. Μια τέτοια κοινή συνεδρίαση για να ολοκληρωθεί με επιτυχία χρειάζεται πολύ σοβαρή προετοιμασία από πλευράς όλης της βουλγαρικής και όλης της ελληνικής διοίκησης. Στη διάρκειά της θα συζητηθούν πιο συγκεκριμένα πολλές καινούργιες ιδέες και σχέδια.
Μετά από την τρομοκρατική επίθεση στο Μπουργκάς στην επικαιρότητα επέστρεψε και η συνεργασία στον τομέα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος. Πόσο πετυχημένη είναι η συνεργασία αυτή;
Μέχρι στιγμής είναι ένας πολύ επιτυχημένος τομέας συνεργασίας, η επίθεση στο Μπουργκάς δεν αποτελεί καν αφορμή να τον συζητήσουμε. Δεν μπορούμε να ανακοινώσουμε λεπτομέρειες δημόσια, αλλά στον συγκεκριμένο τομέα οι ειδικοί εργάζονται πολύ εντατικά. Ο δίαυλος επικοινωνίας είναι άμεσος και υπάρχουν συγκεκριμένες επιτυχίες. Η συνεργασία είναι πολύ στενή και δεν υπάρχει ούτε ίχνος αμφιβολίας. Το λέω αυτό με ικανοποίηση ως Πρέσβης.
Ποια είναι η στάση της Ελλάδας απέναντι στην ένταξη της Βουλγαρίας τη ζώνη του Σένγκεν;
Σε επίπεδο αρχηγού του κράτους, υπουργών Εσωτερικών και Εξωτερικών, σε όλα τα επίπεδα και σε όλες τις επαφές που είχα δεν έχω ακούσει μέχρι στιγμής κάποιος να είναι εναντίον ή να θέτει κάποιους πρόσθετους όρους για την ένταξη της Βουλγαρίας στο χώρο του Σένγκεν. Έχουμε απόλυτη υποστήριξη σχετιά με το θέμα αυτό, που επιβεβαιώνεται και στις κοινές συνεδριάσεις που πραγματοποιούνται σχετικά με το θέμα, συμπεριλαμβανομένου και του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ. Παντού η Ελλάδα μας υποστηρίζει. Τη στιγμή που η Βουλγαρία πληροί όλες τις προϋποθέσεις δεν είναι η Ελλάδα η χώρα που θέτει νέους, ανύπρακτους όρους, και δημιουργεί εμπόδια. Δε θέλω να φαίνονται όλα ροζ, αλλά πράγματι από πλευράς της Ελλάδας έχουμε ανεπιφύλακτη υποστήριξη, αφού στην ουσία είμαστε έτοιμοι με την εκπλήρωση των κριτηρίων.
Η ένταξη της Βουλγαρίας στη ζώνη του Σένγκεν συμφέρει και τις δύο χώρες. Η Ελλάδα μας υποστηρίζει όχι μόνο επειδή είναι μια φιλική χώρα, αλλά και επειδή όντως η ένταξη συμφέρει και τις δύο χώρες. Πρόκειται να δημιουργήσουμε διαύλους συνεργασίας, όταν καταργηθούν τα τυπικά αυτά σύνορα μεταξύ των δύο χωρών. Με την ένταξη της Ρουμανίας ο δρόμος από την Ελλάδα μέχρι την Κεντρική Ευρώπη θα γίνει εντελώς ανοικτός. Πράγμα που θα ενεργοποιήσει ακόμη περισσότερο την συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων βουλγαρικών και ελληνικών φορέων.
Πώς οι δύο χώρες συνεργάζονται για τον περιορισμό της λαθρομετανάστευσης;
Κια στον τομέα αυτό γίνονται πολλά πράγματα. Κάποτε δημιουργούνται προβλήματα σχετικά με συγκεκριμένες περιπτώσεις, αλλά πολύ γρήγορα βρίσκεται η λύση τους. Έχουμε ανταλλάξει εκπροσώπους των δύο αρμόδιων υπουργείων Εσωτερικών και Προστασίας του Πολίτη που αναπτύσσουν πολύ ενεργό δράση. Έχουν γίνει γνωστοί ως «αστυνομικοί ακόλουθοι», αλλά η ονομασία αυτή δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην δραστηριότητά τους, η οποία είναι πολύ ευρύτερη, αφού εκπροσωπούνται όλες οι αρμοδιότητες ενός υπουργείου Εσωτερικών, και όχι μόνο της αστυνομίας.
Ένας πολύ υποτιμημένος τομέας συνεργασίας είναι ο πολιτισμός. Στη Σόφια εδώ και μερικά χρόνια υπάρχει Γραφείο του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού. Στην Αθήνα όμως δεν υπάρχει Ίδρυμα του Βουλγαρικού Πολιτισμού, γιατί;
Ναι, υπάρχει ορισμένη υποτίμηση, η οποία όμως οφείλεται σε οικονομικές δυσκολίες. Στα πλαίσια μιας πολύ περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής, η οποία εφαρμόζεται και στις δύο χώρες, μπορεί να είναι αναμενόμενη μια τέτοια καθυστέρηση. Εμείς μπορούμε να επωφεληθούμε από την εμπειρία της Ελλάδας και επίσης να δημιουργήσουμε ένα Ίδρυμα, το οποίο να μας εκπροσωπεί όχο μόνο στην Ελλάδα, αλλά και παντού στον κόσμο. Ο πολιτισμός όμως είναι και ένας τομέας ο οποίος δεν χρειάζεται απαραίτητα να χρηματοδοτείται από το κράτος, αυτό ήταν χαρακτηριστικό γνώρισμα άλλων εποχών. Ναι, θα προσπαθήσουμε να έχουμε μια συμφωνία να δημιουργούμε παρόμοια κέντρα, αλλά υπό ποια μορφή θα πραγματοποιούνται αυτά, δεν μπορώ να το πω. Εξαρτάται από το τι χρηματοδότηση θα χορηγηθεί, και αυτό είναι το βασικό ερώτημα. Το υπουργείο Πολιτισμού της Βουλγαρίας θέλει να αναπτύσσει έντονη δραστηριότητα στον τομέα αυτό, αλλά όλα εξαρτώνται από τη χρηματοδότηση. Πάντως υπάρχουν πολιτιστικές ανταλλαγές, ανταλλάσσονται επισκέψεις συγκροτημάτων, διοργανώνονται εκθέσεις. Υπάρχουν κέντρα όπου διδάσκεται η βουλγαρική γλώσσα, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα, αλλά και σε άλλα μέρη. Προσπαθούμε να τα βοηθήσουμε όσο μπορούμε. Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού επίσης διοργανώνει μαθήματα ελληνικών στη Βουλγαρία. Προφανώς υπάρχει ενδιαφέρον. Για μας αποτελεί προτεραιότητα να υποστηρίζουμε τα βουλγαρικά κυριακάτικα σχολεία στην Ελλάδα, όπου διδάσκουν βουλγαρική γλώσσα, ιστορία, γεωγραφία και λογοτεχνία για τα βουλγαρικά παιδιά που μεγαλώνουν στην Ελλάδα, και τα οποία δεν είναι λίγα.
Πώς τα βοηθάτε;
Υπάρχει ειδικό πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας, Νεολαίας και Επιστήμης, στα πλαίσια του οποίου χορηγούνται χρήματα στα σχολεία αυτά ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών τους. Βοηθάμε και με πολλούς άλλους τρόπους, μαζί με την Κρατική Υπηρεσία για τους Απόδημους Βουλγάρους. Ως Πρεσβεία προσπαθούμε πάντα να βρισκόμαστε στα σχολεία σε σημαντικές εκδηλώσεις, διατηρούμε έναν ζωντανό διάλογο μαζί τους και γνωρίζουμε τα προβλήματά τους, τους βοηθάμε να έρθουν σε επαφή με τους αρμόδιους φορείς στη Βουλγαρία.
Στη διάρκεια της επίσκεψής του στην Αθήνα ο Βούλγαρος Πρόεδρος Ρόσεν Πλεβνελίεφ ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση εργάζεται πάνω σε μια καινούργια στρατηγική για τους απόδημους Βούλγαρους. Μπορείτε να μας πείτε ποιες θα είναι οι βασικές προτεραιότητες της στρατηγικής αυτής;
Το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε στάδιο προετοιμασίας. Κυκλοφορεί στους αρμόδιους φορείς, αλλά δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Δε θα ήθελα να το σχολιάσω, διότι δεν ξέρω ποια θα είναι η τελική εκδοχή του. Πιστεύω ότι θα είναι το καλύτερο δυνατό που μπορεί να σκεφτεί κανείς για μια τόσο πολύπλοκη διασπορά που έχει η Βουλγαρία στη σύγχρονη εποχή. Περιλαμβάνει τις διάφορου τύπου βουλγαρικές κοινότητες, με πολύ διαφορετική προέλευση, με διαφορετικό κοινωνικό status, μια διασπορά η οποία είναι διαφορετική στις διάφορες χώρες. Ελπίζω η στρατηγική αυτή να εξασφαλίζει την απαραίτητη ευελιξία και στις Πρεσβείες, και στους αρμόδιους φορείς προκειμένου να αντιδράσουν ανάλογα με την ιδιαίτερη κατάσταση στη συγκεκριμένη χώρα. Να μην είναι όλα ίδια για όλες τις κοινότητες, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη πού και με ποιον τρόπο έχει διαμορφωθεί η βουλγαρική κοινότητα.
Αν μιλάμε για την Ελλάδα, ποιες είναι οι ιδιαιτερότητες της βουλγαρικής διασποράς εδώ;
Το πρώτο πράγμα που την διακρίνει είναι το γεγονός ότι είναι μια από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη. Λόγω της κινητικότητάς της δεν υπάρχουν ακριβή στατιστικά στοιχεία που να μας δώσουν την πλήρη εικόνα. Ανεπίσημα θεωρούμε ότι οι Βούλγαροι στην Ελλάδα είναι τουλάχιστον 250 χιλιάδες. Είναι μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων που έχουν έρθει εδώ για να δουλέψουν και να βγάζουν το ψωμί τους. Ένα μέρος από αυτούς είναι εποχιακοί εργάτες. Επίσημη εγγραφή έχουν όχι παραπάνω από 70 χιλιάδες. Οι υπόλοιποι είναι μετακινούμενοι εργαζόμενοι. Υπάρχουν πολλές ιδιαιτερότητες όσον αφορά το με τι ασχολούνται, σε ποιους τομείς. ‘Ενα μέρος από αυτούς έχουν εγκατασταθεί μόνιμα, έχουν δημιουργήσει δικούς τους συλλόγους, δικά τους σχολεία, για τα οποία και το κράτος εξασφαλίζει χρηματοδότηση. Η υποχρέωσή μας είναι να καταγράφουμε και να αναλύουμε τη διασπορά αυτή, για να δούμε προς ποια κατεύθυνση θα αναπτυχθεί και πού θα χρειαστεί να βοηθήσουμε. Για μένα το σημαντικότερο πράγμα είναι η εκπαίδευση και η διατήρηση της γλώσσας και του πολιτισμού των Βουλγάρων της διασποράς, επομένως ανάλογα με τα χρήματα και τους ανθρώπους τους οποίους διαθέτουμε, θα δουλεύουμε προς την κατεύθυνση αυτή.
Στους αναγνώστες του GRReporter η Πρέσβης Εμίλια Κράλεβα έγραψε:
![](/gr/sites/default/files/galery/maria/emilia_kraleva_autograph.jpg)
„Η Βουλγαρία και η Ελλάδα είναι γειτονικές χώρες από την αρχαιότητα. Όταν οι σχέσεις τους αναπτύσσονται τόσο καλά όπως τώρα, αυτό είναι καλό για ολόκληρη την περιοχή, είναι καλό για την Ευρώπη και τον κόσμο. Βρίσκομαι εδώ για να συμβάλλω να εξακολουθεί να συμβαίνει αυτό. Με τις καλύτερες ευχές για την αποστολή του GRReporter και προσωπικά στην Μαρία Σ. Τοπάλοβα!
03/08/2012”.